Adana İl Sağlık Müdürlüğü, Avrupa Birliği'nin IPA II kapsamında desteklediği Türkiye'de Sağlık Güvenliği Projesi çerçevesinde, vektör kaynaklı hastalıklarla mücadele kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Projenin temel hedefleri arasında, Türkiye'deki sağlık güvenliğini güçlendirmek ve salgın tehditlerine uluslararası standartlarda yanıt verebilecek bir kapasite oluşturmak yer alıyor.
Bu kapsamda, özellikle depremden etkilenen illerden başlayarak erken uyarı ve yanıt sistemini desteklemek amacıyla vektör tabanlı sürveyans için ulusal kapasitenin geliştirilmesi ana faaliyetlerden biri olarak belirlendi. Öncelikli vektörlerin (sivrisinek, kum sineği ve kene) sürveyansı için ihtiyaç duyulan faaliyetlerin değerlendirilmesi ve bu süreçlerde ortaya çıkabilecek sosyolojik ihtiyaçların belirlenmesi amacıyla 13-17 Ocak 2025 tarihleri arasında Ankara'da “Vektör Sürveyansı Yol Haritası Hazırlık Çalıştayı” düzenlendi.
Çalıştay sonrası belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda pilot il seçilen Adana'da saha çalışmaları gerçekleştirildi. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Ulusal Parazitoloji Referans Laboratuvarı'nda gerekli laboratuvar eğitimleri ve vektör incelemeleri yapıldı. Adana'da 1'i merkez olmak üzere toplam 6 ilçede ve köylerinde, Dünya Sağlık Örgütü, Bakanlık Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanlığı, Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları ve Biyolojik Ürünler Daire Başkanlığı/Ulusal Parazitoloji Referans Laboratuvarı ve il Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanlığı saha ekibi ile Nisan-Aralık 2025 tarihleri arasında düzenli vektör sürveyans çalışmaları yürütüldü.
Bu çalışmaların ardından, Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları ve Biyolojik Ürünler Dairesi Başkanlığı bünyesinde vektör sürveyansına yönelik laboratuvar faaliyetlerinin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi, elde edilen verilerin kurumsal olarak toplanıp analiz edilmesi ve ülke genelinde halk sağlığına yönelik proaktif bir yaklaşımla kullanılabilmesi amacıyla “Ulusal Tıbbi Entomoloji ve Vektörel Hastalıklar Araştırma Laboratuvarı” kuruldu. İlde ise Halk Sağlığı Laboratuvarı Perihan Gizer ek hizmet binasında “Vektör Tanı Laboratuvarı” faaliyete geçirildi.
Ayrıca, 1-3 Nisan 2026 tarihleri arasında Ankara'da “Vektör Sürveyansı Yol Haritası Deneyim Paylaşım Çalıştayı” düzenlendi. Bu çalıştayda, pilot il Adana'da yürütülen saha çalışmaları ve laboratuvar faaliyetlerine ilişkin ilerlemeler paylaşılarak kamu ve akademik paydaşların görüşleri alındı. Adana'nın Vektör Sürveyansı Saha Çalışmaları, paydaşlar tarafından olumlu değerlendirildi.
