Bayburt İl Sağlık Müdürlüğü, 12-18 Nisan tarihleri arasında kutlanan Kalp Sağlığı Haftası vesilesiyle toplum sağlığını ilgilendiren önemli bir bilgilendirme yaptı. Müdürlük tarafından yapılan açıklamada, kalp ve damar hastalıklarının dünya genelinde ve Türkiye'de en sık görülen ölüm ve engellilik nedenleri arasında yer aldığına dikkat çekildi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre her yıl milyonlarca kişinin kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybettiği belirtilirken, nüfusun yaşlanması, kentleşme, sağlıksız yaşam tarzları ve stres gibi faktörlerin bu hastalıkların yaygınlaşmasında etkili olduğu vurgulandı. Türkiye'de de 2023 yılı verilerine göre 15 yaş üstü nüfusun %7'sinde kalp ve damar hastalığı sıklığı tespit edildiği ve bu oranın yaşla birlikte arttığı ifade edildi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2024 verilerine göre ise tüm ölümlerin yaklaşık %28'inin kalp ve damar hastalıklarından kaynaklandığı belirtildi.
Kalp sağlığının korunması ve risk faktörlerinin azaltılmasının toplum sağlığının geliştirilmesi açısından öncelikli alanlardan biri olduğu vurgulanan açıklamada, Kalp Sağlığı Haftası'nın farkındalık oluşturmak, sağlıklı yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek ve kalp hastalıklarının önlenebilir olduğunu vurgulamak için önemli bir fırsat sunduğu belirtildi.
Önlenebilir Risk Faktörleri ve Sağlıklı Hayat Merkezleri
Kalp ve damar hastalıklarının büyük bir kısmının sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenebildiği veya kontrol altında tutulabildiği ifade edildi. Tütün kullanımı, sağlıksız beslenme, fiziksel hareketsizlik, aşırı kilo, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol gibi değiştirilebilir risk faktörlerinin kalp hastalıklarının gelişiminde önemli rol oynadığına dikkat çekildi. Bu risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla kalp krizi ve inme gibi ciddi sağlık sorunlarının %80'inin önüne geçilebileceği belirtildi. Bakanlık tarafından her ilde kurulan ve sayıları 345'i bulan Sağlıklı Hayat Merkezleri'nin sigara bırakma poliklinikleri, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog ve sosyal çalışmacılar aracılığıyla verdiği danışmanlık hizmetleriyle risk faktörleriyle mücadeleye önemli katkılar sağladığı vurgulandı.
Erken Tanı ve Düzenli Takibin Önemi
Kalp ve damar hastalıklarına erken tanı koymanın, uygun tedavi ve düzenli takiplerle hastalığın ilerlemesini önlemek, komplikasyonları azaltmak ve erken ölümleri engellemek açısından büyük önem taşıdığı belirtildi. Aile hekimliği birimlerinin bu süreçte kritik rol oynadığı ifade edildi. Bakanlığın geliştirdiği Hastalık Yönetimi Platformu (HYP) sayesinde aile hekimlerinin kronik hastalıkların erken teşhisi, tedavisi ve izlem süreçlerini yürütebilmelerine destek sağlandığı belirtildi. HYP kapsamında aile hekimlerinin, vatandaşların kalp ve damar hastalıkları risk düzeylerini belirleyebildiği, yaşam tarzı değişiklikleri konusunda danışmanlık verebildiği ve gerekli durumlarda hastaları üst basamaklara veya sağlıklı hayat merkezlerine yönlendirebildiği aktarıldı. 2025 yılında yapılan kardiyovasküler risk taramaları sonucunda 735 binden fazla vatandaşta kalp damar hastalığı riski belirlenerek takibe alındığı ve bu durumun HYP uygulamasının etkinliğini gösterdiği ifade edildi.
Vatandaşlara Temel Öneriler
Bayburt İl Sağlık Müdürlüğü, Kalp Sağlığı Haftası vesilesiyle tüm vatandaşlara şu temel önerilerde bulundu:
- Tütün kullanmayın: Sigara ve diğer tütün ürünleri kalp hastalıklarının en önemli nedenlerindendir.
- Sağlıklı beslenin: Sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller ve sağlıklı yağları içeren dengeli bir beslenme planı tercih edin. Tuz ve şeker tüketimini azaltın.
- Fiziksel olarak aktif olun: Haftada en az 150 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaya özen gösterin.
- Sağlıklı kilonuzu koruyun: Fazla kilo ve obezite kalp hastalıkları riskini artırır.
- Kan basıncınızı düzenli ölçtürün: Hipertansiyon genellikle belirti vermeden ilerler.
- Kan şekeri ve kolesterolünüzü takip edin: Diyabet ve yüksek kolesterol önemli risk faktörleridir.
- Stresi yönetin ve yeterli uyuyun: Ruhsal sağlık da kalp sağlığının ayrılmaz bir parçasıdır.
Müdürlük, tüm vatandaşları kayıtlı oldukları aile hekimliği birimlerine başvurarak düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaya ve ailelerini ile çevrelerini bu konuda bilinçlendirmeye davet etti.
